Prawo i podwykonawstwo

Agencja pracy a podwykonawca — różnice i ryzyka (KRAZ)

Zespół Betonowski · 12 października 2026

Agencja pracy tymczasowej zatrudnia ludzi i kieruje ich do pracy pod Twoim kierownictwem — musi mieć wpis do KRAZ. Podwykonawca przyjmuje zakres robót, sam kieruje ekipą i odpowiada za wynik. Jeśli firma bez wpisu faktycznie „udostępnia ludzi”, ryzykuje ona, a przy cudzoziemcach także budowa: co najmniej 6000 zł grzywny za osobę.

„Agencja pracy” to jedno z najczęściej wpisywanych haseł przez firmy, którym brakuje ludzi. Dla generalnego wykonawcy wybór partnera to jednak decyzja prawna, a nie tylko kadrowa: od tego, czy podpisze umowę z agencją pracy tymczasowej, czy z podwykonawcą robót, zależy, kto kieruje ludźmi, kto odpowiada za BHP i kto zapłaci karę po kontroli PIP lub Straży Granicznej. Wyjaśniamy, jak działają agencje pracy i gdzie przebiega granica z podwykonawstwem.

Tekst nie jest poradą prawną. Opisuje stan prawny na 12.10.2026 r.

Agencja pracy — jakie są rodzaje według przepisów

Od 1 czerwca 2025 r. działalność agencji reguluje ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620, dział o agencjach zatrudnienia). Zgodnie z art. 305 agencjami zatrudnienia są podmioty wpisane do rejestru, które świadczą usługi w dwóch obszarach:

• pośrednictwo pracy — agencja szuka kandydatów i kojarzy ich z pracodawcą. Obejmuje też kierowanie do pracy za granicą i kierowanie cudzoziemców do pracy u polskich pracodawców. Pracodawcą zostaje klient, nie agencja,
• praca tymczasowa — agencja zatrudnia pracowników i kieruje ich do wykonywania pracy „na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy użytkownika” na zasadach ustawy z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych.

Doradztwo personalne i poradnictwo zawodowe, które wcześniej wymagały certyfikatu, po zmianie przepisów nie są już objęte rejestrem — dawne wpisy w tym zakresie straciły ważność. Dla budowy liczy się praktycznie tylko praca tymczasowa, bo to ona oznacza ludzi pracujących pod Twoim kierownictwem.

Agencja pracy a agencja pracy tymczasowej

Agencja pracy w potocznym rozumieniu to każda firma, która „załatwia ludzi”. W sensie prawnym różnica jest zasadnicza. Agencja pośrednictwa kończy rolę, gdy kandydat podpisze umowę z Tobą — od tego momentu jesteś pracodawcą ze wszystkimi obowiązkami. Agencja pracy tymczasowej pozostaje pracodawcą przez cały okres skierowania, a Ty jesteś pracodawcą użytkownikiem.

Jak działa agencja pracy tymczasowej

Model jest trójstronny. Agencja zawiera umowę z pracownikiem, a z Tobą — umowę o świadczenie usług pracy tymczasowej. Pracownik przychodzi na Twoją budowę, a Twój majster rozdziela mu zadania i odbiera pracę. Agencja nalicza i wypłaca wynagrodzenie, a Tobie wystawia fakturę, zwykle za przepracowane godziny.

Obowiązki agencji pracy tymczasowej

Do najważniejszych obowiązków agencji należą:

• zatrudnienie pracownika na umowę o pracę na czas określony lub umowę cywilnoprawną, wypłata wynagrodzenia i składek,
• przestrzeganie zasady równego traktowania — pracownik tymczasowy nie może mieć gorszych warunków niż pracownik użytkownika na porównywalnym stanowisku,
• pilnowanie limitu: ta sama osoba może pracować u jednego użytkownika łącznie maksymalnie 18 miesięcy w ciągu 36 kolejnych miesięcy (art. 20 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych),
• niekierowanie pracowników do prac zakazanych, w tym szczególnie niebezpiecznych (art. 8) — na budowie obejmuje to m.in. pracę na wysokości od 1,0 m,
• przy cudzoziemcach — legalizacja pracy, przy czym od 1 czerwca 2025 r. agencja może zajmować się pracą tymczasową cudzoziemców wymagających zezwolenia lub oświadczenia dopiero po 2 latach od wpisu do rejestru i po zmianie wpisu (art. 305 ust. 3 i 4),
• składanie marszałkowi województwa informacji o działalności i zgłaszanie zmian we wpisie.

Obowiązki pracodawcy użytkownika

Wiele obowiązków spada na Ciebie. Art. 9 ust. 2a ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych wymaga, by użytkownik zapewnił odzież i obuwie robocze, ŚOI, napoje i posiłki profilaktyczne, szkolenia BHP, ocenę ryzyka zawodowego oraz ustalanie okoliczności wypadków. Za zaniedbania grozi grzywna od 1000 do 30 000 zł (art. 27).

Umowa z agencją pracy tymczasowej — co musi zawierać

Wzór umowy z agencją pracy tymczasowej dostaniesz od agencji, ale jej treść wyznacza ustawa. Zgodnie z art. 9 umowa między agencją pracy tymczasowej a pracodawcą użytkownikiem powinna na piśmie określać co najmniej:

• rodzaj pracy powierzanej pracownikowi tymczasowemu,
• wymagania kwalifikacyjne,
• przewidywany okres wykonywania pracy tymczasowej,
• wymiar czasu pracy,
• miejsce wykonywania pracy.

Dodatkowo użytkownik informuje agencję na piśmie o wynagrodzeniu za taką pracę i wewnętrznych zasadach wynagradzania, o warunkach BHP oraz o tym, że nie zachodzą okoliczności blokujące skierowanie (np. zwolnienia grupowe na tych stanowiskach w ostatnich 3 miesiącach). Strony uzgadniają też sposób przekazywania informacji o czasie pracy i podział obowiązków BHP. W praktyce dochodzą do tego zapisy handlowe: stawka godzinowa, nadgodziny, zasady zastępstw, okres wypowiedzenia, odpowiedzialność za szkody.

Czym różni się podwykonawca

Podwykonawca robót budowlanych nie „dostarcza ludzi”, tylko wykonuje określony zakres na podstawie umowy o roboty budowlane (art. 647 KC) lub o dzieło. Najważniejsze różnice zestawiamy w tabeli.

Kryterium	Agencja pracy tymczasowej	Podwykonawca robót
Przedmiot umowy	Skierowanie pracowników do pracy u Ciebie	Wykonanie zakresu robót
Kto kieruje ludźmi	Ty (pracodawca użytkownik)	Brygadzista podwykonawcy
Wpis do KRAZ	Obowiązkowy	Niepotrzebny
Prace na wysokości i inne szczególnie niebezpieczne	Zakazane dla pracowników tymczasowych	Dozwolone przy spełnieniu przepisów BHP
BHP: szkolenia, ŚOI	Głównie użytkownik	Podwykonawca wobec swoich ludzi
Limit czasu pracy tej samej osoby	18 mies. w ciągu 36	Brak
Rozliczenie	Roboczogodziny pracowników	Obmiar (t, m², m³), akord, ewentualnie roboczogodzina brygady
Ryzyko wydajności	Po Twojej stronie	Po stronie podwykonawcy

Kryterium rozstrzygające w razie sporu to faktyczne podporządkowanie. Sąd Najwyższy w linii orzeczniczej dotyczącej outsourcingu (m.in. wyrok z 27 stycznia 2016 r., I PK 21/15) wskazuje, że od pracy tymczasowej odróżnia go brak bezpośredniego i stałego podporządkowania ludzi zleceniodawcy. Jeśli Twój majster codziennie rozdziela zadania pracownikom „podwykonawcy”, a ci pracują w Twoich brygadach, nazwa umowy niewiele zmieni. Szerzej o tej granicy i o kosztach obu modeli piszemy w tekście leasing pracowników czy podwykonawstwo.

Co grozi GW za współpracę z firmą bez KRAZ

Na rynku działają firmy, które nie mają wpisu do KRAZ, a oferują ludzi „na godziny” pod kierownictwo klienta, nazywając to podwykonawstwem lub outsourcingiem. Ryzyka rozkładają się następująco:

• dla dostawcy — prowadzenie agencji zatrudnienia bez wpisu (praca tymczasowa lub pośrednictwo) to grzywna od 3000 do 100 000 zł (art. 362 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia). Ta sama kara grozi agencji, która obsługuje cudzoziemców przed upływem 2 lat od wpisu (art. 362 ust. 2),
• dla budowy przy cudzoziemcach — kto powierza pracę cudzoziemcowi skierowanemu przez podmiot niebędący agencją zatrudnienia, podlega grzywnie nie niższej niż 6000 zł za każdego cudzoziemca (art. 84 ust. 11 i 14 ustawy z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, Dz.U. 2025 poz. 621). Dostawca, który kieruje cudzoziemca do pracy pod kierownictwem innego podmiotu poza pracą tymczasową, odpowiada z art. 84 ust. 12 (nie mniej niż 3000 zł),
• legalizacja zablokowana u źródła — art. 13 ust. 1 pkt 7 tej ustawy nakazuje odmówić zezwolenia na pracę, gdy pracę powierzyłby podmiot niebędący agencją pracy tymczasowej, a praca byłaby wykonywana na rzecz osoby trzeciej. Ta sama przesłanka dotyczy wpisu oświadczenia o powierzeniu pracy,
• dla budowy w zakresie BHP i prawa pracy — przy wypadku inspektor ustali, kto faktycznie kierował poszkodowanym. Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może w określonych sytuacjach stwierdzić decyzją istnienie stosunku pracy (nowelizacja ustawy o PIP, Dz.U. 2026 poz. 473).

Do tego dochodzi ryzyko kontraktowe: przestój, gdy ludzie zostaną zatrzymani lub odsunięci od pracy po kontroli, oraz kary umowne wobec inwestora.

Typowa sytuacja na budowie

GW realizuje budynek mieszkalny i na etapie stanu surowego brakuje mu dziesięciu osób do zbrojenia i deskowania stropów. Firma zewnętrzna proponuje „ekipę na godziny” za stałą stawkę, bez brygadzisty, z fakturą „usługa budowlana”. Ludzie dostają polecenia od majstra GW, pracują w jego brygadach, a ŚOI wydaje magazyn GW. Formalnie to umowa o usługę, faktycznie — praca tymczasowa, i to przy pracy na wysokości, której pracownikom tymczasowym powierzać nie wolno. Jeśli w ekipie są cudzoziemcy z dokumentami wystawionymi na firmę zewnętrzną, kontrola Straży Granicznej lub PIP może skończyć się wnioskami o ukaranie obu stron.

Ten sam brak ludzi da się rozwiązać inaczej: GW zleca podwykonawcy zakres „zbrojenie i deskowanie stropów nad parterem i I piętrem” z podaniem ton stali i m² deskowania, terminem i zasadami odbioru. Podwykonawca wprowadza własnego brygadzistę, sam rozdziela pracę i odpowiada za BHP swoich ludzi, a kierownik budowy rozmawia z brygadzistą o kolejności robót i odbiera wykonany element.

Checklista przed umową z agencją lub podwykonawcą

1. Określ, czego potrzebujesz. Ludzi pod własnym kierownictwem → agencja pracy tymczasowej. Wykonanego zakresu robót → podwykonawca.
2. Sprawdź wpis w KRAZ (przy agencji) w wyszukiwarce rejestru agencji zatrudnienia w systemie STOR: stor.praca.gov.pl. Zweryfikuj NIP, rodzaj usług (praca tymczasowa), status wpisu i — przy cudzoziemcach — datę, od której agencja może świadczyć usługi na ich rzecz.
3. Sprawdź podmiot w KRS lub CEIDG: NIP, reprezentację, datę rozpoczęcia działalności, ewentualną likwidację lub upadłość.
4. Przy cudzoziemcach poproś o podstawy pracy: zezwolenia lub oświadczenia wystawione na tę firmę, która jest ich pracodawcą, oraz dokumenty pobytowe.
5. Przeczytaj umowę pod kątem modelu. Umowa podwykonawcza powinna opisywać zakres, ilości, standard i obmiar, a nie liczbę osób i godzin do dyspozycji.
6. Ustal osobę kierującą po stronie wykonawcy i kanał przekazywania poleceń.
7. Podziel obowiązki BHP na piśmie: szkolenia, ŚOI, badania (w tym do pracy na wysokości), koordynacja kilku pracodawców na placu budowy.
8. Sprawdź sposób fakturowania: obmiar lub etap u podwykonawcy, roboczogodziny u agencji — mieszanie modeli to sygnał ostrzegawczy.
9. Zadbaj o art. 647¹ KC — zgłoszenie podwykonawcy inwestorowi albo wskazanie jego zakresu w umowie z inwestorem.

Zatrudnienie przez agencję pracy — opinie i praktyka

Opinie o zatrudnieniu przez agencję pracy, które firmy sprawdzają w internecie, dotyczą zwykle terminowości wypłat, zakwaterowania i rotacji ludzi. Dla GW ważniejsze są twarde dane: aktualny wpis w KRAZ, brak zaległości w ZUS i US oraz to, czy agencja ma uprawnienie do kierowania cudzoziemców. Te informacje sprawdzisz w rejestrach i dokumentach, a nie w komentarzach.

Betonowski: podwykonawca, nie agencja pracy

Mówimy wprost: Betonowski nie jest agencją pracy i nie ma wpisu do KRAZ. Nie kierujemy ludzi do pracy pod kierownictwo klienta. Działamy jako podwykonawca robót — przyjmujemy zakres zbrojenia, szalunków, betonowania lub prac ogólnobudowlanych i wykonujemy go własną ekipą pod kierownictwem naszego brygadzisty. Badania, szkolenia BHP, odzież i ŚOI dla naszych ludzi organizujemy sami, a rozliczamy się za t, m², m³, w akordzie albo za roboczogodzinę brygady. Więcej o tym, kim jesteśmy i jak odpowiadamy za budowę, przeczytasz na stronie o firmie Betonowski, a zakres prac — w zakładce usługi podwykonawcze.

Jeśli chcesz zlecić konkretny zakres robót żelbetowych, wyślij zapytanie o wycenę z ilościami i harmonogramem.

Źródła

• Ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, Dz.U. 2025 poz. 620 — ISAP (dostęp: 12.10.2026)
• Ustawa z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 236 — ISAP (dostęp: 12.10.2026)
• Ustawa z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, Dz.U. 2025 poz. 621 — tekst ujednolicony (dostęp: 12.10.2026)
• Wyszukiwarka rejestru agencji zatrudnienia (KRAZ) — STOR (dostęp: 12.10.2026)
• WUP Warszawa — zmiany dotyczące wpisu do rejestru agencji zatrudnienia (dostęp: 12.10.2026)
• PIP OIP Olsztyn — outsourcing a praca tymczasowa (dostęp: 12.10.2026)
• hrpolska.pl — praca tymczasowa a outsourcing (dostęp: 12.10.2026)
• Rödl & Partner — agencje zatrudnienia, co się zmienia (dostęp: 12.10.2026)
• Lexplorers — praca tymczasowa cudzoziemców po 1 czerwca 2025 r. (dostęp: 12.10.2026)